Cyber Çağına Felsefi Bakış

Cyber çağını, “internet var” diye tarif etmek artık yetersiz kalıyor. Çünkü bu dönem, internetin bir araç olmaktan çıkıp yaşamın omurgasına dönüştüğü dönem. Eskiden dijital dünya hayatın yanında duruyordu… Şimdi hayatın içine karıştı. Hatta çoğu zaman, hayatın yönünü belirleyen görünmez bir altyapı hâline geldi. Bugün bir insanın kimliği yalnızca bedeniyle, işiyle, mahallesiyle ya da aile hikâyesiyle …

Anhedoni Çağı: Her Şey Var, Tat Yok

Bir şeyler yapıyorsun. Gün akıyor. İşler bitiyor. Hatta dışarıdan bakınca düzenli bile görünüyorsun. Ama içeride başka bir gerçek var: Heyecan yok. İstek yok. Haz yok. Bu hâl, çoğu insanın sandığı gibi şımarıklık değil. Ve çoğu zaman tembellik de değil. Bu, giderek daha fazla kişide görülen modern bir kırılma: Anhedoni. Yani zevk alma kapasitesinin azalması… Hayatın …

Çince Odası Paradoksu: Cevap Var, Anlamak Yok mu?

Biri ekranın karşısında bir şey konuşuyor. Akıcı. Mantıklı. Hatta bazen senden daha iyi cümle kuruyor. Ve sen, çok insani bir refleksle, şu hissi yaşıyorsun: Anladı. İşte Çince Odası Paradoksu tam burada devreye giriyor. Çünkü bu düşünce deneyi, bizi rahatsız eden o ince ayrımı açığa çıkarır: Cevap verebilmek ile anlamak aynı şey midir? Odadan ekrana: Paradoksun …

Transhümanizm: İnsan mı Kalacağız, Ürün mü Olacağız?

Bir zamanlar insanın kaderi denince akla doğum, hastalık, yaşlanma ve ölüm gelirdi. Şimdi aynı cümlelerin içine başka kelimeler giriyor: Güncelleme, upgrade, biyoteknoloji, yapay zekâ, beyin arayüzleri, gen düzenleme… Transhümanizm, tam da bu noktada ortaya çıkan bir düşünce akımı: İnsanın biyolojik sınırlarını teknolojiyle aşabileceğini ve hatta “daha iyi bir insan”a dönüşebileceğini savunur. Kulağa umut gibi geliyor, …

Halo Etkisi ve Horn Etkisi: Tek Bir Detayla “İnsan” Yazmak

Modern ilişkilerde en çok yaşanan şey aşk değil. Hızlı hüküm. Bir fotoğraf görüyorsun. Bir cümle okuyorsun. Bir ses tonu duyuyorsun. Bir bakış yakalıyorsun. Ve zihnin, o minicik parçadan koca bir insan inşa ediyor. Bazen o insanı göklere çıkarıyor: Halo etkisi. Bazen yerin dibine sokuyor: Horn etkisi. Sonra da dönüp diyorsun ki: “Ben onu tanıdım.” Hayır. …

Codex Gigas: Şeytanın Kitabına Felsefi Bir Bakış

Codex Gigas’ı duymuşsundur: Dev bir el yazması, tam sayfa şeytan çizimi, dokunan lanetlenmiş efsaneleri, bir gecede şeytanla yazılmış hikâyesi… Yıllardır aynı cümleler dolaşıyor: “İçinde kara büyü varmış.” “Kitabı eline alanın başına hep kötü şeyler gelmiş.” “Bazı sayfaları kilise saklıyormuş, gizli ilimler varmış.” Ve ben bu noktada şöyle bakıyorum: Bu kitap belki “şeytanın kitabı” değil ama, …

Diplomasız Uzmanlar Çağı: Aşağılık Kompleksi mi, Ego Şov mu?

Son yıllarda tuhaf bir tür çoğaldı: •Felsefe okumadan “metafizik uzmanı” olanlar, •Fizik bilmeden “kuantum eğitmeni” kesilenler, •Spor bilimi, anatomi, biyomekanik görmeden “kişisel gelişimci / beden eğitmeni / kozmik koç” diye ortalıkta gezenler… İki günde alınan bir sertifika, bir anda yıllarını o alana vermiş insanların yanına, hatta önüne yazılıyor. Ve her şeyin üzerine parlak bir etiket …

Hızlı Öğrenen Zihnin Sabırsızlığı: Beklenti, Ödül ve Uzun Vadeli Emek

Bir konuyu kısa sürede kavradığında, hayatın da aynı hızda karşılık vermesini bekleyebilirsin. Yeni bir fikri anlamışsındır, bir projeye başlamışsındır, ilk adımları atmışsındır. Bir süre sonra beklediğin sonuç gelmeyince şu soru belirir: “Bu kadar çabalıyorum; neden hâlâ olmadı?” Hızlı öğrenme ve sabırsızlık üzerine düşünmek için bu tanıdık deneyim yeterli. Fakat bundan yola çıkarak herkese “dâhi” demek …

Korku Satar, Bilinç Uyandırır: Artık Kimse Sizi “Seçilmişlik” Masalıyla Kandırmasın

Televizyona çıkıp “Ben seçilmiş 11 kişiden biriyim, diğerleri öldü.” diyenler… “Tanrı ile konuştum, mesaj getirdim.” diyenler… Sana “enerji temizliği” satıp, korkularını paket program hâline getiren medyumlar, çakra ustaları, rüya yorumcuları, “mana âlemi muhabirleri”… Hepsi aynı pazarda buluşuyor: KORKU EKONOMİSİ. Bu kitap; “Seçilmişim.” diye üstten bakanları, “Enerjini ben temizlemezsem mahvolursun.” diyenleri, “Büyü, nazar, muska yaptılar; tüm …